| |
Στο χωριό Κοράκου, στην καρδιά της κοιλάδας
της Σολιάς, διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση τέσσερις εκκλησίες,
αρχαία μνημεία: της Παναγίας της Ελεούσας, του Αποστόλου Λουκά, του
Αγίου Μάμα και της Αγίας Βαρβάρας, τις οποίες αναφέρει και ο Τζέφρυ
στο βιβλίο «A Description of the Historic Monuments of Cyprus» το
1918. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΟΥΚΑΣ
Η εκκλησία του Αποστόλου Λουκά βρίσκεται σ΄ ένα
ύψωμα και είναι η πρώτη εκκλησία που συναντούμαι στο χωριό. Είναι
ναός μονόχωρος και καμαροσκέπαστος, όπως εξάλλου και η πλειοψηφία
των ναών που ανεγέρθηκαν κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Εξωτερικά
έχει μια δεύτερη στέγη, ξύλινη με αγκιστρωτά κεραμίδια, όπως και
οι περισσότερες διπλόστεγες εκκλησίες. Η δεύτερη στέγη δημιουργεί
εξωτερικά στεγασμένους υπαίθριους χώρους στις τρεις πλευρές της
εκκλησίας, που της προσδίδουν ιδιαίτερη χαρακτηριστική ομορφιά.
Το ιερό τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά είναι ημικυκλικό, κάτι
που συνήθως δεν παρατηρείται σε μικρού μεγέθους εκκλησίες.
Στη βόρεια
είσοδο του ναού, πάνω σε πέτρινη λαξευτή πλάκα, αναγράφεται ως ημερομηνία
ανέγερσης, το 1697. Στην εκκλησία βρίσκεται το ασημένιο Άγιο Ποτήριο
του 18ου αιώνα, το οποίο δώρισε ο τότε μητροπολίτης Κερύνειας Σωφρόνιος
(1773-1791). Ο Άγιος Λουκάς έτυχε συντήρησης από το Τμήμα Αρχαιοτήτων
το 1999 και 2000. Αποκαταστάθηκε η ξύλινη στέγη, αφαιρέθηκαν τα
νεότερα επιχρίσματα και επαναφέρθηκε το αρχικό πάτωμα από κυπριακά
μάρμαρα. Επιδιορθώθηκαν επίσης όλα τα ξύλινα κουφώματα.
ΑΓΙΟΣ ΜΑΜΑΣ
Η εκκλησία του Αγίου Μάμα βρίσκεται στο κέντρο
του χωριού σε ύψωμα και είναι ορατή από το μεγαλύτερο μέρος του
χωριού. Η εκκλησία, βάση της τυπολογίας της αλλά και βάση μαρτυριών,
ανάγεται στον 18ο αιώνα. Η κάτοψή της είναι ορθογώνια και περιλαμβάνει
τον κυρίως ναό και το ιερό. Το ιερό, το οποίο χωρίζεται από τον
κυρίως ναό με το εικονοστάσι, εσωτερικά είναι κυκλικό και εξωτερικά
ευθύγραμμο. Η εκκλησία δεν έχει ανεξάρτητο καμπαναριό και η καμπάνα
βρίσκεται στο εξωτερικό του ιερού, στο τρίγωνο που σχηματίζεται
μεταξύ της στέγης και του εξωτερικού σταυρώματος.
Η πιο σημαντική εικόνα της εκκλησίας (αλλά και
της Κοράκου) είναι η σκαφωτή εικόνα προσκυνηταρίου του Αγίου Μάμα,
έργο Κωνσταντινοπολίτη ζωγράφου του 15ου αιώνα. Η εικόνα σήμερα
βρίσκεται στην Μητρόπολη Μόρφου στην Ευρύχου. Ο Άγιος Μάμας βρίσκεται
υπό συντήρηση από το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Μαζί με τη συντήρηση της
τοιχοποιίας, αφαίρεση των νεότερων επιχρισμάτων και χολιάσματα εκεί
που χρειάζεται, θα γίνει και τοπιοτέχνηση του γύρω χώρου. Χορηγοί
είναι το Τμήμα Αρχαιοτήτων, το Ίδρυμα Λεβέντη και ο Σύνδεσμος Αποδήμων
και Φίλων Κοράκου.
ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ
Την ίδια τυπολογία με τον Άγιο Μάμα έχει και η
εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας, που είναι παλαιότερη (16ος αιώνας)
και βρίσκεται έξω από το χωριό δίπλα στο εγκαταλειμμένο χωριό της
Αγρολάδου. Η στέγη είναι ξύλινη και δίκλινη και η κάτοψή της είναι
ορθογώνια με το ιερό προς την ανατολή και την κυρίως εκκλησία προς
το νότο. Το ιερό το οποίο χωρίζεται από τον κυρίως ναό με το εικονοστάσι,
εσωτερικά είναι κυκλικό και εξωτερικά είναι ευθύγραμμο. Η εκκλησία
επιδιορθώθηκε από το Τμήμα Αρχαιοτήτων το 2002. Οι κύριες εργασίες
αφορούσαν επιδιόρθωση της ξύλινης στέγης, αφαίρεση των νεώτερων
επιχρισμάτων, χολιάσματα και αποκατάσταση του αρχικού πατώματος
και όλων των ξύλινων κουφωμάτων.
ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΛΕΟΥΣΑ
Η εκκλησία της Παναγίας της Ελεούσας βρίσκεται
στο κέντρο του χωριού και είναι σήμερα η μεγαλύτερη και κύρια εκκλησία
της Κοράκου. Κτίστηκε τον 18ο αιώνα και είναι μια από τις μεγαλύτερες
τρίκλιτες εκκλησίες της Κύπρου με κιονοστοιχία και οξυκόρυφα τόξα.
Εξωτερικά η εκκλησία φαίνεται να είναι ξυλόστεγη με αγκιστρωτά κεραμίδια,
αλλά η εσωτερική στέγη είναι από παγδατί σε ημικυλινδρική μορφή,
με αποτέλεσμα να δίνεται η εντύπωση ότι η στέγη είναι πέτρινη. Αρχικά
η εκκλησία ήταν μονόκλιτη και έγινε τρίκλιτη όταν επεκτάθηκε. Στην
εκκλησία υπάρχει και γυναικωνίτης με διευρύνσεις προς το βόρειο
και νότιο κλίτος. Το καμπαναριό είναι πέτρινο και σκαλιστό με διάφορα
βυζαντινά μοτίβα και είναι ένα από τα ωραιότερα που βρίσκονται στην
περιοχή της Σολιάς. Συντηρήθηκε πρόσφατα από το Τμήμα Αρχαιοτήτων.
Στην εκκλησία βρίσκεται μια φορητή εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ
που αποδίδεται στον λαϊκό ζωγράφο Μηνά από τη Μυριανθούσα, που έζησε
τον 15ο αιώνα, καθώς επίσης η αμφιπρόσωπη εικόνα της Θεοτόκου Αριστεροκρατούσας
οδηγήτριας του 17ου αιώνα, στο πίσω μέρος της οποίας απεικονίζεται
η σταύρωση. Σημαντική εικόνα είναι και του Ένθρονου Χριστού του
18ου αιώνα και αποδίδεται στον ζωγράφο Γαβριήλ Κυκκώτη. Ο Αρχιεπίσκοπος
Κερύνειας Χρύσανθος χάρισε στην Παναγία το 1765, Ευαγγέλιο που τυπώθηκε
το 1754 στην Βενετία, από το τυπογραφείο Νικολάου Σάρου.
|